Lian van Amerongen Senior consultant Life Science & Health
Cecile ten Kate Senior consultant Life Sciences & Health

SME-instrument voor eHealth


Kenmerken van een geslaagde aanvraag SME-instrument

Het SME-instrument is een Europese subsidieregeling die innovatieve ontwikkeling en commercialisatie ondersteunt bij het midden- en kleinbedrijf (mkb/SME). De regeling valt onder het Europese Horizon 2020-programma. Mkb’s uit de hele Europese Unie kunnen hiervoor een aanvraag indienen. Het is een populaire regeling, omdat samenwerking niet nodig is voor deze subsidie en omdat de subsidie 70 tot 100% van de kosten van het project dekt. Ook voor eHealth-ontwikkelingen is het SME-instrument populair.

In het huidige werkprogramma 2016/2017 is voor eHealth-aanvragen een aparte categorie opgenomen: ‘Accelerating market introduction of ICT solutions for Health, Well-Being and Ageing Well’. Voor dit SME-instrument is voor 2016 18 miljoen euro budget gereserveerd en 12,5 miljoen euro voor 2017. Het aantal aanvragen is groot maar niet alle aanvragen worden gehonoreerd. Daardoor staat er veel op het spel bij het aanvragen van deze subsidie, ook omdat de aanvraag een grote inspanning vergt. Om u inzicht te geven in factoren die mogelijk een rol spelen bij de toekenning van zo'n subsidie hebben wij de eHealth-aanvragen die hebben geleid tot toekenning van SME-instrument subsidie geanalyseerd.

Lees verder

Het SME-instrument

Werkt u als mkb-bedrijf met Europees perspectief aan innovatieve ontwikkelingen of commercialisatie, dan kan het SME-instrument interessant voor u zijn. Het SME-instrument bestaat uit twee fasen waarvoor apart subsidie kan worden aangevraagd:

  • Fase 1 richt zich op het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie.
  • Fase 2 is gericht op R&D, een pilot en/of demonstratieprojecten, waarin de laatste stappen voor commercialisatie genomen worden.

Slaagkans van het SME-instrument

Weten wat een subsidieaanvraag succesvol maakt, is essentieel. De tijdsinvestering voor het doen van een aanvraag is namelijk groot, en de kans dat de aangevraagde subsidie wordt toegekend is relatief klein. Dat komt omdat ieder jaar honderden aanvragen voor SME-subsidies worden ingediend.

In figuur 1 ziet u het aantal ingediende aanvragen voor de juni-deadline van 2015 en het aantal toegekende aanvragen daarvan. Uit het aantal toegekende aanvragen als percentage van het aantal ingediende aanvragen (het slagingspercentage) blijkt dat in de meeste categorieën minder dan 10% van de projecten daadwerkelijk subsidie toegekend kreeg. Uitzonderingen hierop zijn de categorieën ‘Space’ (21,3% slaagkans) en ‘Sustainable Food Security’ (15,4% slaagkans).




Figuur 1 Het aantal ingediende en toegekende aanvragen voor de verschillende SME-categorieën voor de deadline van juni 2015 (Fase 1 en 2) en de slagingspercentages.

Slaagkans van het SME-instrument voor eHealth

Tot 2014/2015 vielen aanvragen voor eHealth-projecten in de algemene ICT-categorie ‘Open Disruptive Innovation’ (ICT-37-2014/2015). In deze categorie was het slagingspercentage het laagst van alle categorieën: slechts 3,8%. Dat kwam door de hoge concurrentie binnen die categorie. Slechts een zeer klein deel van het budget ging daarom naar eHealth-initiatieven: slechts één van de 31 toegekende projecten was een eHealth-project.

Met de nieuwe specifieke eHealth-categorie verveelvoudigt de investering in eHealth vanuit het SME-instrument. Toch blijkt na het sluiten van de eerste deadline in 2016 dat de slaagkans van een eHealth-aanvraag vrij laag blijft: 8%. Dat komt omdat het invoeren van deze categorie ook heeft uitgenodigd tot een groter aantal eHealth-aanvragen. Hoewel de slaagkans voor een eHealth-aanvraag dus groter is geworden, blijft de concurrentie hoog.

"Het SME-instrument is een Europese subsidie voor het mkb"

Succesvolle eHealth aanvragen


DE ANALYSE 

Om de eHealth-aanvragen voor het SME-instrument te kunnen analyseren en conclusies te kunnen trekken over de succesfactoren voor een kansrijke aanvraag, moeten de aanvragen worden gecategoriseerd. Dat kan op verschillende manieren. In deze analyse hebben wij de onderverdeling aangehouden van het expertisecentrum voor standaardisatie en eHealth, Nictiz. Volgens dit centrum kan elk project in een driedimensionale ruimte met drie assen worden gepositioneerd. De assen staan voor de eigenschappen waaraan een eHealth-toepassing voldoet (zie ook figuur 2):

  • het zorgproces waarop de oplossing aansluit;
  • de gebruiker van de oplossing;
  • de technologische benadering.



Figuur 2 Schematische weergave van de driedimensionale representatie van eHealth, gekarakteriseerd door het zorgproces (x-as), de gebruiker (y-as) en de technologie (z-as).

Aan de hand van dit model hebben we alle aanvragen van 2014, 2015 en 1e deadline in 2016 gekarakteriseerd. De resultaten treft u aan in de volgende paragrafen.


1. Succesvolle eHealth-aanvragen voor SME-instrument dekken alle zorgprocessen

Uit de analyse blijkt dat alle zorgprocessen binnen eHealth goed zijn vertegenwoordigd in de aanvragen voor SME-subsidie. Deze zorgprocessen hebben wij bepaald aan de hand van de categorieën die de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVZ) hanteert:

Type eHealth
Subtype eHealth
Voorbeelden
e-public Health
e-voorlichting Uitleg over medicatie, educatie aan patiënten, voedings- en lifestyleadvies
e-preventie Gezondheidsmonitoring
 e-zorg e-diagnose Diagnose op afstand, anamneses via internet, beslissingsondersteuning arts
e-therapie Medicatie op afstand, psychotherapie via internet, telechirurgie
e-care e-Monitoring, sociale alarmering, patiëntinstructies op afstand
 e-quality   Decision support, protocollen, best practices
 e-administratie   Afsprakensysteem, dataregistratie, informatiedeling

Tabel 1 Categorisatie van eHealth volgens RVZ

Uit onze analyse van alle eHealth-gerelateerde aanvragen die zijn toegekend blijkt dat, hoewel de processen e-administratie, e-voorlichting, e-care en e-quality iets vaker voorkomen, alle zorgprocessen goed zijn vertegenwoordigd (zie figuur 3).


Figuur 3 Verdeling zorgprocesssen over eHealth-gerelateerde aanvragen

Op basis hiervan concluderen wij dat in alle soorten zorgprocessen wordt gezocht naar eHealth-oplossingen. Om die oplossingen te ontwikkelen, worden dus ook voor al deze soorten zorgprocessen aanvragen gedaan voor SME-subsidie.


2. eHealth-oplossingen voor gebruik door patiënt krijgen vaker subsidie

De tweede as waarop eHealth-oplossingen kunnen worden geplaatst is die van de gebruikers. De vraag die daarbij hoort: voor welke gebruikers is de toepassing bedoeld? Bij de analyse van de eHealth-projecten die SME-instrument subsidie kregen, bleek dat gebruik door de patiënt zelf overduidelijk de boventoon voert. Figuur 4 illustreert deze bevinding.



Figuur 4 Verdeling van de gebruikersgroepen waarvoor toegekende SME-instrument-aanvragen zijn ingediend.


Het diagram laat zien dat bijna de helft van alle toegekende aanvragen betrekking heeft op de ontwikkeling van een eHealth-toepassing voor patiëntgebruik. De overige 50% van de ontwikkelingen is bedoeld voor gebruik door medische professionals. Daarvan zijn eHealth-oplossingen voor het gebruik door artsen het sterkst vertegenwoordigd. Een kleiner aantal projecten is bedoeld om hulpmiddelen te ontwikkelen voor ziekenhuispersoneel, thuiszorg-medewerkers en onderzoekers. Deze verdeling is in 2016 vergelijkbaar met die in 2014/2015.


3. Devices, informatieplatforms en applicaties zijn de meest gehonoreerde eHealth-technologieën

De derde as in de driedimensionale representatie van eHealth (figuur 2) vertegenwoordigt technologie. Uit onze analyse van de verdeling naar technologieën blijkt dat 90% van de toegekende aanvragen viel in een van de volgende categorieën:

  • informatieplatforms
  • devices
  • applicaties
  • modellen



Figuur 5 Verdeling van technologieën waarvoor toegekende SME-instrument-aanvragen zijn ingediend.

Wij vermoeden dat het hier een combinatie betreft van technologieën die al door de subsidieaanvragers worden ontwikkeld en technologieën die de Europese Commissie ziet als levensvatbaar en effectief.


4. Devices zijn succesvoller geworden dan informatieplatforms

Als het gaat om technologische ontwikkelingen, zien we dat het aandeel van devices in toegekende subsidies in 2016 is toegenomen. Ter illustratie toont figuur 6 opnieuw de verdeling van de verschillende technologieën, maar ditmaal uitgesplitst over 2014/2015 en 2016.

Figuur 6 laat zien dat in 2014/2015 informatieplatforms – hoewel met een krappe voorsprong – dominant waren in de toegekende eHealth-aanvragen. In 2016 nam het aandeel van deze datagedreven technologie af, terwijl het aantal devices juist toenam. Hiermee liepen devices voorop in de aanvragen van de eerste deadline in 2016.




Figuur 6 Verdeling van technologieën waarvoor toegekende SME-instrument-aanvragen zijn ingediend in 2014/2015 en 2016.

5. eHealth-oplossingen voor zorg vanuit huis en centralisatie krijgen vaak subsidie

Uit onze analyse blijkt dat er een groot aantal manieren is waarop eHealth-oplossingen het zorgproces verbeteren, veranderen, deels vervangen of aanvullen. In figuur 7 is te zien in welke 'verandercategorieën' de verschillende toegekende SME-aanvragen vallen. Er zijn veel categorieën maar één springt er overduidelijk uit: dit is de eHealth-oplossing die erop is gericht om de zorg meer richting de patiënt te verplaatsen. Dit wordt gerealiseerd door de patiënt meer zelf te kunnen laten uitvoeren en door zorghandelingen thuis te laten uitvoeren. Voorbeelden van projecten die hierop zijn gericht zijn:

  • devices waarmee alarm kan worden geslagen als een patiënt zorg nodig heeft;
  • platforms waarmee op afstand met de arts kan worden gecommuniceerd;
  • applicaties die de patiënt helpen om medicatie op de juiste manier en de juiste momenten in te nemen.


Figuur 7 Verdeling van de verandercategorieën waarvoor toegekende SME-instrument-aanvragen zijn ingediend.

Twee andere opvallende categorieën, naast de verplaatsing van zorg naar de thuissituatie, zijn centralisatie en vergemakkelijking. Dit zijn speerpunten van veel van de toegekende projecten die SME-instrument-subsidie krijgen. Onder centralisatie wordt vooral verstaan het faciliteren van data-uitwisseling tussen verschillende zorginstellingen op nationale, Europese en zelfs mondiale schaal. Hiervoor moet informatie-infrastructuur worden aangelegd en informatie in met elkaar compatibele vorm worden gegoten. Het gemakkelijker maken van de zorg is een dienst waarvan vooral de arts profiteert, doordat deze wordt ondersteund in het behandelingsproces, bijvoorbeeld door beslissingsondersteuning.

Tot slot zijn er gesubsidieerde eHealth-toepassingen die niet op een bestaand zorgproces aangrijpen, maar die naast de bestaande zorg een extra dienst binnen de gezondheidszorg bieden (categorie: ‘Extra’).


6. Verschuiving van datacentralisatie naar zorgservices

Uit nadere analyse blijkt dat er een sterk verschil is tussen 2014/2015 en 2016 als het gaat om de oplossingsrichtingen van eHealth-toepassingen. Figuur 8 laat zien dat datacentralisatie in 2014/2015 nog het sterkst was vertegenwoordigd in eHealth projecten waarvoor toegekende SME-aanvragen zijn ingediend. In de eerste openstelling van 2016 is deze toepassing echter bijna geheel verdwenen.




Figuur 8 Verdeling van oplossingsrichtingen waarvoor toegekende SME-instrument-aanvragen zijn ingediend in 2014/2015 en 2016.

Wij vermoeden dat deze verschuiving onder meer het gevolg is van het destijds ontbreken van eHealth-categorieën binnen de SME-subsidieregeling. De nadruk in 2014/2015 lag daarom meer op ICT -gedreven strategieën voor datacentralisatie. Met de sterke afname van het aandeel van datacentralisatie kwam er plaats voor meer initiatieven om de zorg naar de thuissituatie te verplaatsen.

Het grootste verschil tussen 2014/2015 en 2016 zit echter in de nieuwe zorgtoepassingen die een extra dienst bieden die voorheen nog niet beschikbaar was. In 2016 vertegenwoordigde deze groep bijna een kwart van alle toegekende aanvragen, terwijl de categorie in 2014/2015 nog geheel afwezig was. De bestaande zorg wordt dus niet alleen aangevuld, vervangen en gewijzigd. Er komt ook steeds meer ruimte voor het ontwikkelen van eHealth-oplossingen die geheel nieuwe diensten aan de zorg toevoegen.


DE CONCLUSIES

SME-instrument subsidieert patient empowerment

Uit het voorgaande kunnen we constateren dat er een trend bestaat om platforms, devices en applicaties voor eigen gebruik en gebruik in de thuissituatie te honoreren. Via eHealth-toepassingen ontvangt de patiënt meer informatie, bijvoorbeeld via platforms. Ook krijgt de patiënt de mogelijkheid de eigen ziekte te monitoren, bijvoorbeeld met devices en applicaties. Hiermee gaat de patiënt een steeds actievere rol spelen in het eigen behandelingsproces. Dit heet ook wel patient empowerment. Het SME Instrument ‘Accelerating market introduction of ICT solutions for Health, Well-Being and Ageing Well’ lijkt dus goed in te spelen op de roep om ‘patient empowerment’.


Wat betekent dit voor uw kansen en mogelijkheden voor het SME-instrument eHealth?

We hebben gezien dat de 'algemene' slaagkans voor het SME-instrument weliswaar laag is, maar dat de mogelijkheden voor eHealth sinds 2016 zijn toegenomen door de specifieke openstelling voor eHealth-projecten. Hierdoor is er meer geld beschikbaar gekomen in vergelijking met 2014/2015. Het blijkt dat vooral applicaties, devices en platforms door het SME-instrument worden ondersteund en dat in het bijzonder toepassingen die patient empowerment bewerkstelligen als veelbelovend worden beschouwd. 

Patient empowerment is nog lang niet uitontwikkeld. Het overheidsbeleid stuurt nog steeds aan op meer zorg vanuit huis en vanuit de eigen sociale omgeving. En kennisdeling gaat een steeds centralere rol in de maatschappij spelen. We verwachten dan ook dat de huidige statistieken over eHealth en empowerment vanuit de toegekende SME-instrument subsidies een goede indicatie zijn voor ontwikkelingen in de toekomst. Dat betekent voor u:

  • Tools zoals devices, platforms en applicaties blijven zeer kansrijke oplossingen. Niet alleen voor de maatschappij, maar ook voor projecten die een aanvraag indienen voor het SME-instrument.
  • We verwachten dat tools voor patient empowerment nog verder aan terrein gaan winnen. Dat betekent meer tools voor zorg door de patiënt en meer tools voor zorg vanuit huis.

Als uw mkb een dergelijke oplossing voor de zorg ontwikkelt liggen hier dus kansen. En een groot deel van de kosten kan vanuit Europa worden gesubsidieerd. Voor het SME-instrument is geen samenwerking vereist.

Wilt u een aanvraag indienen voor het SME-instrument? De deadlines voor het doen van een aanvraag vindt u in tabel 2.

Call ID
Call titel
Deadlines Fase 1
Deadlines Fase 2
06-2016-2017
Accelerating market introduction of ICT solutions for Health, Well-Being and Ageing Well

09/11/2016
15/02/2017

13/10/2016

18/01/2017
06/04/2017


Tabel 2 SME-instrument deadlines voor indienen aanvraag binnen het werkprogramma 2016/2017 Accelerating market introduction of ICT solutions for Health, Well-Being and Ageing Well.

Bent u voornemens voor uw eHealth project een aanvraag voor het SME-instrument in te dienen? Wij helpen u graag, bijvoorbeeld door u te adviseren hoe uw aanvraag nog beter kan aansluiten op de criteria van het SME-instrument.

September 2016, © PNO Consultants

Vragen over het SME-instrument voor eHealth?


Neem contact op Open e-paper in PDF

nog meer informatie

Pellentesgue

Is een subsidievorm als landit dolor, vitae vehicula enim malesuada eu. Aliquam lobortis dictum, phasellus lorem diam.

Lees alles over:
Pellentesgue2

Is een subsidievorm als landit dolor, vitae vehicula enim malesuada eu. Aliquam lobortis dictum, phasellus lorem diam.

Lees alles over: